چكيدهء درس : چهارم برخى از نويسندگان پيدايش تشيّع را در روز سقيفه و برخى ديگر در اواخر خلافت عثمان مىدانند ؛ دستهء سوم نيز معتقدند شيعه بعد از قتل عثمان و گروه چهارم مىگويند بعد از شهادت على عليه السّلام به وجود آمده است ؛ گروه پنجم نيز پيدايش تشيّع را بعد از رخداد كربلا مىدانند . اما افزون بر قاطبه عالمان شيعه ، برخى از دانشمندان اهل سنت ، چون محمد كرد على ، عقيده دارند كه ريشهء پيدايش شيعه در دورهء رسول خدا صلّى اللّه عليه و آله است و آن حضرت براى نخستين بار لفظ شيعه را بر دوستداران على عليه السّلام اطلاق كرده است . عده‌اى از اصحاب نيز در همان دوره رسول خدا صلّى اللّه عليه و آله به شيعه على معروف بوده‌اند . گذشته از اين‌ها شيعه همان دوستى و پيروى از على عليه السّلام است كه پيامبر در موارد بسيارى اصحابش را به پيروى از آن حضرت فرمان داده است . پرسش درس : چهارم 1 - چند نظريه دربارهء آغاز تشيّع ابراز شده است ؟ توضيح دهيد . 2 - نخستين كسىكه نام شيعه را بر دوستداران على عليه السّلام نهاد كيست ؟ 3 - دو حديث از رسول اكرم صلّى اللّه عليه و آله دربارهء شيعيان بنويسيد . 4 - ابن ابى الحديد در مورد احاديثى كه دربارهء شيعه آمده چه گفته است ؟ 5 - نظر ابن حجر هيثمى نسبت به احاديثى كه درباره شيعه آمده است چيست ؟ 6 - حقيقت تشيّع چيست ؟ 7 - نظر ابن ابى الحديد را دربارهء حديث زيد بن ارقم بنويسيد .